December 09, 2004
روز جهانی کوهستان
زندگی انسان شاید از ابتدای پیدایش آدمی با کوه و کوهستان آمیخته باشد. از غارنشینی تا امروز انسان رابطه ای جدا نشدنی با کوهستان داشته و دارد. امروزه بعد از جلب شدن توجه جوامع انسانی به مشکلات زیست محیطی فراوان بوجود آمده از فعالیت های ناپایدار انسان در عرصه های مختلف محیط کره زمین چندی است که کوهستان مورد توجه خاص واقع شده است . محیط های کوهستانی چه از نظر گستره ای که بر زمین دارند و چه از نظر شکل و تاثیر بر طبیعت از مهمترین ساختار های کره ی زمین هستند . کوه ها یک پنجم سیمای زمین را تشکیل می دهند؛ زیستگاه دست کم یک دهم ازمردم جهان هستند و زندگی یک سوم مردم جهان مستقیماً وابسته به کوهستان است . باید یادآوری کرد نیمی از آب شیرین مصرفی مردمان کره ی خاک از کوهستان سرچشمه می گیرند. کوه ها مراکز تجمع انواع گونه های زیستی هستند. علاوه بر این با تغییرمحیط طبیعی دشت ها به دلیل فعالیت های جوامع انسانی و از بین رفتن زیستگاه طبیعی بسیاری ازگونه های جانوری و گیاهی،اینک کوهستان تنها پناهگاه این موجودات محسوب می گردند. کوه ها یکی ازاصلی ترین عوامل شکل گیری چرخه ی اکوسیستم هستند. کوه موجبات تراکم ابرها وامکان بازگشت آب به طبیعت را فراهم می کنند . کوه منشاء تمدن و فرهنگ بسیاری از جوامع از گذشته تا امروز می باشد و خاستگاه خرده فرهنگ ها بوده وامروزه به عنوان یکی ازجذابترین تفرجگاهها مورد توجه انسان قرارگرفته است. یعنی علاوه برتامین نیازهای معیشتی، انسان برای تامین نیازهای روحی و روانی خود نیز نیازمند کوهستان است. از همین روی بعد از تجربه ی جهانی سال 2002 میلادی که عنوان سال جهانی کوه ها به آن داده شد ، مجمع عمومی سازمان ملل متحد روزی از تقویم را به عنوان روز جهانی کوهستان مشخص کرد. اینک 11 دسامبر( 21 آذر) رسماً از سوی جامعه ی جهانی عنوان روز جهانی کوهستان را برتارک خویش دارد. امروزه با جلب توجه جامعه ی جهانی به اهمیت کوه ها و مخاطرات موجود تشکل ها و سازمانهای مختلفی در سراسر جهان فعالیت خود را معطوف به مسائل کوهستان و حفاظت از آن نموده اند . برخی از فعال ترین سازمانها که در همین خصوص تلاش می کنند عبارتند از:«سازمان همکاری کوهستان» آغاز فعالیت از سال 2002 و «سازمان همایش کوهستان» آغاز فعالیت از سال 1995 و« موسسه ی کوهستان» آغاز فعالیت از سال 1972 و... در همین خصوص اسناد و رویدادهای جهانی زیادی شکل گرفته اند. از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: * کنفرانس زمین / ریودوژانیرو1992 * گزارش کمیته ی توسعه ی پایدارکوهستان/ سال 2000 * سال جهانی کوه ها/ مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد و سند بالی / اندونزی 2002* همایش مرانو / ایتالیا 2003 * نشست جهانی سازمان کوهستان/ پرو 2004 ؛
امروزه کشور های در حال توسعه بیش از همیشه با مسائل و موضوعات زیست محیطی متعدد و متنوعی مواجه هستند . از سویی تلاش فزاینده برای جبران توسعه نیافتگی ها واز دیگر سوی دغدغه ی توسعه ی پایدار از مهمترین مسائل این گروه از کشور هاارزیابی می شود. کشور ما نیزبا یکی از حساس ترین مقاطع زمانی روبرو است . توصیفی که می توان از اوضاع مناطق کوهستانی ایران ارائه کرد بی هیچ اغراقی « فاجعه بار و هراس انگیز» است. فاجعه ای که ناشی از بی مبالاتی تام در استفاده از منابع طبیعی کوه هاست و هراس از آینده ای که درآن دیگر چیزی جز« بیابان های کوهستانی» نداشته یاشیم . در نگاهی گذرا بر مناطق کوهستانی جنوب شرق و شرق کشور می توان به خوبی نمود فاجعه ی پیش گفته را مشاهده کرد . حتی مناطق کوهستانی پر بارشی چون زردکوه با بحرانی ترین وضعیت ممکن مواجه هستند؛
امروزه کشور های در حال توسعه بیش از همیشه با مسائل و موضوعات زیست محیطی متعدد و متنوعی مواجه هستند . از سویی تلاش فزاینده برای جبران توسعه نیافتگی ها واز دیگر سوی دغدغه ی توسعه ی پایدار از مهمترین مسائل این گروه از کشور هاارزیابی می شود. کشور ما نیزبا یکی از حساس ترین مقاطع زمانی روبرو است . توصیفی که می توان از اوضاع مناطق کوهستانی ایران ارائه کرد بی هیچ اغراقی « فاجعه بار و هراس انگیز» است. فاجعه ای که ناشی از بی مبالاتی تام در استفاده از منابع طبیعی کوه هاست و هراس از آینده ای که درآن دیگر چیزی جز« بیابان های کوهستانی» نداشته یاشیم . در نگاهی گذرا بر مناطق کوهستانی جنوب شرق و شرق کشور می توان به خوبی نمود فاجعه ی پیش گفته را مشاهده کرد . حتی مناطق کوهستانی پر بارشی چون زردکوه با بحرانی ترین وضعیت ممکن مواجه هستند؛
فرد فرد ما درمقابل وضعیت پیش آمده مسئول هستیم . وبی هیچ اغراقی درمقابل بسیار فرصت های ازدست داده اینک دراین وضعیت بحرانی که راحت برآن چشم می پوشانیم هیچ فرصتی نداریم تا آن را از دست بدهیم . شاید این جمله آنقدر طی سال های اخیر تکرار شده که برایمان عادی شده است؛ اما یک بار دیگر آن را مطالعه کنیم :«رقابت های جوامع طی سالهای اخیر دیگر برسر منابع انرژی به نزاع منجر نخواهند شد! بلکه رقابت بر سر منابع آب و خاک منشاء نزاع های خونین خواهند بود!!»؛
منبع : محمدی . عباس / مسئول گروه دیدبان کوهستان09121227935
- posted by فرشید فاریابی @ 6:46 PM
